12 canh giờ sinh trong Bát tự: Giờ Tý sớm, giờ Tý muộn và cách chọn trụ giờ

“Con em sinh lúc 23 giờ 30, vậy là giờ Tý hay giờ Hợi, và là ngày hôm nay hay ngày mai?” Đây là câu hỏi Thầy nhận được thường xuyên nhất khi bàn về giờ sinh bát tự. Chỉ lệch nửa tiếng quanh nửa đêm mà có thể đổi cả trụ ngày lẫn trụ giờ, kéo theo cách đọc toàn bộ lá số. Bài này Thầy liệt kê 12 canh giờ, giải thích hai cách xử lý giờ Tý sớm và giờ Tý muộn, cách tính can của trụ giờ, và những điều cần kiểm tra trước khi tin vào giờ sinh của mình.

12 canh giờ trong Bát Tự: bảng khung giờ

Người xưa chia một ngày thành 12 canh giờ, mỗi canh giờ ứng với một địa chi và dài 2 tiếng đồng hồ hiện đại:

Giờ	Khung giờ	Giờ	Khung giờ
Tý	23h – 1h	Ngọ	11h – 13h
Sửu	1h – 3h	Mùi	13h – 15h
Dần	3h – 5h	Thân	15h – 17h
Mão	5h – 7h	Dậu	17h – 19h
Thìn	7h – 9h	Tuất	19h – 21h
Tỵ	9h – 11h	Hợi	21h – 23h

Một mẹo nhỏ: ranh giới giữa hai canh giờ luôn là giờ lẻ (1h, 3h, 5h…). Nếu bé sinh đúng 11h00, nhiều người xếp vào giờ Ngọ vì canh giờ Ngọ bắt đầu từ 11h. Các giờ sát ranh giới là chỗ dễ sai nhất, nên cần xác minh kỹ. Bạn cũng nên đọc bài về giờ hoàng đạo, giờ hắc đạo để không nhầm giữa “giờ sinh” trong lá số và “giờ tốt” khi chọn ngày.

Giờ sinh Bát Tự dùng để làm gì?

Giờ sinh tạo nên trụ giờ, một trong bốn trụ của lá số. Trụ giờ thường được dùng để bàn về con cái, thuộc hạ, cuối đời và hướng phát triển về sau, bên cạnh vai trò bổ sung cho tính cách. Nếu chưa nắm cấu trúc bốn trụ, bạn xem lại bài Bát Tự (Tứ Trụ) là gì.

Thiếu hoặc sai giờ sinh, lá số chỉ còn “ba trụ”, và việc xác định dụng thần, hành thiếu hay đại vận có thể kém chính xác. Bên Tử Vi thì sai giờ còn ảnh hưởng nặng hơn, vì giờ quyết định cả vị trí cung Mệnh, như Thầy đã nêu ở bài giờ sinh sai ảnh hưởng gì đến lá số Tử Vi.

Giờ Tý sớm và giờ Tý muộn khác nhau thế nào?

Canh giờ Tý kéo dài từ 23h đêm hôm trước đến 1h sáng hôm sau, tức nằm vắt qua nửa đêm. Người ta thường tách thành hai nửa:

• Giờ Tý sớm (Tý đầu, dạ Tý): từ 23h đến 24h.
• Giờ Tý muộn (Tý đầu ngày, tảo Tý): từ 0h đến 1h.

Vấn đề nằm ở chỗ: khung 23h – 24h thuộc ngày nào? Theo nhiều tài liệu, có hai cách xử lý chính:

Cách 1: Đổi ngày từ 23h

Trường phái này coi canh giờ Tý là mở đầu của ngày mới, nên người sinh lúc 23h30 ngày 10 sẽ được tính trụ ngày của ngày 11 (ngày kế tiếp), giờ Tý. Ưu điểm là tính nhất quán với cách chia 12 canh giờ.

Cách 2: Đổi ngày lúc 0h

Trường phái khác giữ trụ ngày theo lịch thường, đến 0h mới đổi ngày. Người sinh lúc 23h30 ngày 10 vẫn thuộc ngày 10, và giờ vẫn là giờ Tý, nhưng can giờ có thể tính theo can ngày 10 hoặc ngày 11 tùy sách (“Tý sớm” và “Tý muộn” tính khác nhau).

Cả hai cách đều có người dùng nhiều năm; không có cách nào được công nhận là duy nhất đúng. Điều Thầy khuyên: nếu bé sinh trong khoảng 23h – 1h, hãy lập lá số theo cả hai cách rồi quan sát cách nào khớp hơn với những mốc đời đã trải qua. Công cụ lập lá số Bát Tự sẽ giúp bạn so sánh nhanh các phương án.

Cách chọn trụ giờ: can giờ tính thế nào?

Chi giờ thì dễ, tra bảng trên. Còn thiên can của giờ được suy từ can của ngày sinh theo quy tắc gọi là “ngũ thử độn” (phép “chuột” vì giờ Tý là con chuột). Giờ Tý của mỗi ngày khởi như sau:

• Ngày Giáp hoặc Kỷ: giờ Tý là Giáp Tý.
• Ngày Ất hoặc Canh: giờ Tý là Bính Tý.
• Ngày Bính hoặc Tân: giờ Tý là Mậu Tý.
• Ngày Đinh hoặc Nhâm: giờ Tý là Canh Tý.
• Ngày Mậu hoặc Quý: giờ Tý là Nhâm Tý.

Từ giờ Tý, các giờ sau cứ tiến theo vòng 60 hoa giáp.

Ví dụ tính tay

Bé sinh vào ngày có can Bính, lúc 9h30. Giờ 9h30 thuộc giờ Tỵ. Ngày Bính thì giờ Tý là Mậu Tý; đếm tiếp: Sửu là Kỷ Sửu, Dần là Canh Dần, Mão là Tân Mão, Thìn là Nhâm Thìn, Tỵ là Quý Tỵ. Vậy trụ giờ của bé là Quý Tỵ.

Bạn có thể tự kiểm: mỗi giờ tăng thêm một bước trong vòng can chi, và từ Tý đến Tỵ là 5 bước nên can đi thêm 5. Mậu (5) cộng 5 bằng 10, tức Quý. Chỗ này nếu muốn hiểu cách các trụ khác được tính, xem bài cách tính tứ trụ năm, tháng, ngày, giờ.

Giờ mùa hè, múi giờ và giờ mặt trời thật

Có một lớp rắc rối khác: giờ ghi trong giấy khai sinh có thật sự là giờ địa phương theo đồng hồ hiện nay không? Một vài điểm cần lưu ý:

• Trong lịch sử, múi giờ chính thức của Việt Nam từng khác múi giờ hiện nay ở một số giai đoạn và một số vùng. Nếu bạn hay người thân sinh ra ở các thời kỳ đó, cần đối chiếu với tài liệu.
• Với người sinh ở nước ngoài, đặc biệt nơi có giờ mùa hè (daylight saving), cần trừ đi một tiếng nếu giờ khai sinh đã bị cộng.
• Một số trường phái còn hiệu chỉnh theo kinh độ nơi sinh (giờ mặt trời thật). Đây là hướng dùng thêm, không phải ai cũng áp dụng.

Thầy khuyên chỉ cần ghi nhớ: giờ sinh bát tự cần lấy giờ địa phương thực tế tại nơi sinh, rồi mới quy đổi. Nếu thông tin không chắc chắn, bạn đừng quá cứng nhắc với kết quả.

Lời Thầy: Lá số đúng giờ là cái la bàn tốt, nhưng lá số lệch giờ không biến bạn thành người không có hướng đi. Tính cách và cách sống của bạn thể hiện qua hành động mỗi ngày, mà không con số nào thay thế được.

Lưu ý của Thầy khi không chắc giờ sinh

1. Hỏi người thân, xem giấy chứng sinh hoặc sổ bệnh viện, vì đó thường là nguồn đáng tin nhất.
2. Khi giờ sinh gần ranh giới hai canh giờ, hãy lập lá số cho cả hai và so sánh với trải nghiệm thật.
3. Nếu hoàn toàn không rõ giờ, có thể chỉ xem ba trụ (năm, tháng, ngày) để lấy xu hướng chung, đừng bàn quá sâu vào trụ giờ.
4. Bài viết mang tính tham khảo; hãy dùng như một công cụ hiểu mình, không phải để phán xét ai.

Bạn cũng có thể đọc bài tàng can trong địa chi để hiểu vì sao trụ giờ nhìn có vẻ chỉ hai chữ mà ẩn chứa nhiều tầng nghĩa.

Kết: xác định đúng giờ sinh bát tự rồi hãy lập lá số

Nắm vững 12 canh giờ, cách xử lý giờ Tý sớm hoặc muộn và quy tắc tính can giờ, bạn đã tự tin hơn nhiều khi lập lá số. Khi đã xác định được giờ, hãy vào lập lá số Bát Tự để có đủ bốn trụ, rồi tiếp tục tìm hiểu đại vận trong Bát Tự để thấy dòng chảy mười năm. Nếu cần trao đổi riêng về trường hợp giờ sinh đặc biệt, bạn có thể liên hệ Thầy.