Cúng ông Công ông Táo 2027: Ngày giờ, mâm cúng và cách làm gọn

Năm nay cúng ông Công ông Táo 2027 rơi vào ngày 23 tháng Chạp, tức thứ Bảy 30/1/2027 dương lịch. Bài này Thầy kể lại ý nghĩa của lễ tiễn Táo quân, ngày giờ, mâm cúng thường gặp và một phương án gọn nhẹ cho gia đình bận rộn. Mọi thứ chỉ là mô tả phong tục truyền thống, mỗi nhà mỗi vùng làm một khác, miễn là có lòng thành.

Ông Công ông Táo là ai và vì sao tiễn về trời?

Theo truyền thuyết phổ biến, Táo quân gồm ba vị cai quản bếp lửa và đất đai trong nhà: người ta thường nhắc là “hai ông một bà”, tức Thổ Công, Thổ Địa và Thổ Kỳ. Cuối năm, các vị lên thiên đình tâu lại với Ngọc Hoàng chuyện một năm của gia đình, nên có ngày 23 tháng Chạp để tiễn đưa. Hình ảnh quen thuộc nhất là các ông cưỡi cá chép vượt Vũ Môn hóa rồng bay lên trời.

Sau lớp truyền thuyết, Thầy thấy đây là dịp rất đẹp: cả nhà ngồi lại bên bếp, nhìn lại một năm đã qua, cảm ơn gian bếp đã nuôi mình đủ đầy. Căn bếp nhà nào cũng là nơi giữ lửa cho gia đình, nên tiễn Táo quân cũng là cách nhắc nhau trân trọng những điều bình dị ấy.

Cúng ông Công ông Táo 2027: ngày 23 tháng Chạp theo lịch

Theo dữ liệu lịch trên website của Thầy, ngày này như sau.

Mục	Thông tin
Ngày âm lịch	23 tháng Chạp năm Bính Ngọ
Dương lịch	Thứ Bảy, 30/1/2027
Can chi ngày	Kỷ Dậu
Trực	Thành
Hoàng đạo / hắc đạo	Hắc đạo (Câu Trần)
Giờ hoàng đạo tham khảo	Tý 23h–1h, Dần 3h–5h, Mão 5h–7h, Ngọ 11h–13h, Mùi 13h–15h, Dậu 17h–19h

Có bạn nhìn thấy chữ “hắc đạo” sẽ lo. Thầy nói thẳng để bạn yên tâm: lễ tiễn Táo quân gắn với ngày 23 tháng Chạp theo phong tục, không phải ngày chọn theo hoàng đạo. Từ đời ông bà đến nay, nhà nào cũng cúng đúng ngày 23 dù năm đó ngày hoàng đạo hay hắc đạo, nên bạn không cần đổi ngày hay băn khoăn gì cả. Bảng giờ hoàng đạo chỉ để bạn tham khảo nếu thích chọn giờ, còn giờ nào cả nhà tiện và đông đủ nhất thì đó là giờ đẹp nhất.

Nếu cần đổi ngày âm dương hay xem can chi của ngày khác, bạn có thể dùng công cụ lịch âm dương trên website của Thầy, hoặc đọc cách đổi lịch âm dương và xác định can chi của ngày.

Cúng vào lúc nào trong ngày?

Không có một giờ duy nhất đúng cho mọi nhà. Nhiều gia đình cúng buổi sáng hoặc trước trưa để Táo quân “lên đường sớm”, cũng có nhà cúng buổi chiều cho cả nhà đi làm về đủ mặt. Năm nay 23 Chạp rơi vào thứ Bảy nên nhiều nhà có điều kiện sum họp, cúng buổi sáng ung dung rồi cùng nhau dọn dẹp, chuẩn bị Tết.

Gợi ý của Thầy: chọn giờ nào cả nhà tiện nhất, không cần đúng phút đúng giây. Một vài nơi còn có thói quen cúng muộn hơn trong ngày, vẫn là bình thường vì phong tục mỗi vùng một khác.

Mâm cúng truyền thống gồm những gì?

Mô tả chung, bạn sẽ thấy các món quen thuộc sau, có thể thêm bớt tùy nhà:

• Cá chép: thường là cá chép sống hoặc cá chép làm bằng giấy trong bộ đồ cúng, tượng trưng cho phương tiện đưa Táo quân lên trời.
• Mũ áo Táo quân: bộ mũ áo giấy dành cho ba vị, thường mua theo bộ có sẵn ở chợ Tết.
• Hương, hoa, trầu cau, nước, quả: những lễ vật nhẹ nhàng nhất, nhà nào cũng có.
• Mâm cơm: có nhà cúng cơm chay, có nhà cúng cơm mặn với vài món quen thuộc như gà luộc, xôi, canh, giò chả; nhiều nhà chỉ đơn giản là bát cơm, đĩa muối gạo và vài món gia đình thường ăn.

Phong tục không bắt buộc nhà nào cũng phải đủ từng món. Có gia đình ở chung cư, bếp nhỏ, chỉ thắp một nén hương, một bình hoa, đĩa quả và cá chép thả, thế là trọn vẹn. Tấm lòng quan trọng hơn mâm cao cỗ đầy.

Nói gì khi thắp hương?

Thầy không đưa ra một bài văn khấn dài, vì mỗi nhà mỗi cách đọc và nhiều nơi có bản riêng. Ý chính khi khấn thường là: giới thiệu tên gia chủ và địa chỉ, cảm ơn Táo quân đã trông nom gian bếp một năm, mong gia đình khỏe mạnh, bình an, rồi tiễn các vị lên đường. Nói bằng lời giản dị của mình cũng được.

Thả cá chép: làm đẹp mà vẫn bảo vệ môi trường

Thả cá chép sau khi cúng là nét quen thuộc, và đây cũng là chuyện nên làm có ý thức nhất. Vài điều nhỏ giúp phong tục đẹp hơn:

• Chọn ao, hồ hoặc sông có nước sạch, an toàn; tránh thả xuống kênh mương ô nhiễm hoặc nơi nước đọng.
• Nhẹ nhàng mở túi, đổ cá cùng nước vào nước chứ không quăng cả túi xuống. Tuyệt đối không vứt túi nilon xuống ao hồ, hãy mang túi về bỏ đúng nơi.
• Mua vừa đủ số cá, không mua thừa rồi bỏ.
• Nhà nào ngại đi xa có thể dùng cá giấy trong bộ lễ, hoặc nuôi thêm một con cá trong bể nhà. Ý nghĩa vẫn trọn vẹn.

Với Thầy, một dòng sông sạch hơn sau mỗi mùa Táo quân mới là lời cảm ơn thật lòng nhất.

Phương án gọn cho người bận rộn

Nếu năm nay công việc dồn dập, bạn vẫn có thể giữ phong tục theo cách nhẹ nhàng. Một lịch gợi ý cho buổi sáng thứ Bảy 30/1:

1. Sáng sớm, lau gọn bàn bếp và bàn thờ Táo quân (nếu nhà có), thay nước sạch.
2. Chuẩn bị một đĩa quả, bình hoa, chén nước, bộ mũ áo giấy và cá chép (mua sẵn hoặc đặt trước).
3. Thắp hương, cả nhà đứng bên bếp nói lời cảm ơn trong vài phút.
4. Sau khi hương tàn, hóa vàng mã theo nơi quy định của chung cư, khu phố; thả cá nếu có cá sống.
5. Cả nhà dùng bữa cơm cùng nhau, tiện thể phân công dọn dẹp những ngày tới.

Ví dụ gia đình anh Hùng, hai vợ chồng đi làm ở thành phố, con nhỏ 5 tuổi. Mọi năm anh chị đều lo mâm cỗ lớn nên mệt, năm nay chỉ chuẩn bị đĩa xôi, quả, hoa, bộ mũ áo và hai con cá chép. Cả nhà cùng đưa con ra hồ thả cá, bé học được cách bảo vệ nước. Buổi sáng yên ả hơn và có ý nghĩa hơn cả những năm bày biện cầu kỳ.

Nếu bếp nhà bạn đang cần sắp xếp lại, nên đọc thêm phong thủy bếp: hướng đặt bếp theo tuổi để bài trí gọn gàng, tiện dùng. Bàn thờ gia tiên cũng nên lau dọn gọn gàng trong những ngày này, tham khảo nguyên tắc bài trí bàn thờ gia tiên.

Sau ngày 23, Tết còn những mốc nào?

Sau lễ tiễn Táo quân, nhà nào cũng bước vào những ngày quét dọn, sắm sửa và đón năm mới. Bạn có thể xem cả hành trình trong trang tổng hợp Tết Đinh Mùi 2027 và các bài trong chuyên mục Tết 2027. Muốn có lịch cá nhân hóa theo tuổi của từng người trong nhà, hãy thử công cụ Lịch Tết cá nhân 2027. Còn bức tranh chung của năm Đinh Mùi nằm trong bài tử vi năm 2027 của 12 con giáp.

Thầy nhắn nhủ

Cúng ông Công ông Táo là một phong tục đẹp để cả nhà dừng chân, nhìn lại một năm và nói lời cảm ơn. Bạn không cần một mâm cúng đắt tiền, không cần chọn giờ phút khắt khe, chỉ cần tấm lòng và sự chu đáo đủ để mọi người thấy ấm áp. Bạn có thể xem thêm lịch các ngày Tết tiếp theo ở công cụ Lịch Tết cá nhân trên website của Thầy.