Cách xem ngày tốt xấu: Trực, Nhị thập bát tú, Hoàng đạo – Hắc đạo

Trước một việc lớn như cưới hỏi, khai trương, động thổ hay mua xe, gia đình mình thường dặn nhau “xem ngày cho cẩn thận”. Nhưng mở cuốn lịch ra, bạn thấy hàng loạt thuật ngữ: ngày Trực Kiến, sao Giác, ngày Hoàng đạo, ngày Tam Nương… và không biết bắt đầu từ đâu. Bài này Thầy tóm lược cách xem ngày tốt xấu theo hệ thống phổ biến ở Việt Nam, gồm 12 Trực, Nhị thập bát tú (28 sao), Hoàng đạo – Hắc đạo, các ngày kiêng kỵ và việc đối chiếu với tuổi của bạn, kèm thứ tự ưu tiên dễ áp dụng.

Cách xem ngày tốt xấu: tổng quan các tiêu chí

Việc chọn ngày dựa trên nhiều lớp thông tin chồng lên nhau. Không có một “chỉ số duy nhất” để kết luận ngày tốt. Các tài liệu truyền thống thường kết hợp:

• Can Chi của ngày và quan hệ với tuổi gia chủ (hợp, xung, hình, hại).
• Thập nhị Trực (12 Trực): ngày thuộc Trực nào.
• Nhị thập bát tú: ngày ứng với sao nào trong 28 sao.
• Hoàng đạo hay Hắc đạo của ngày và của giờ.
• Các ngày kiêng: Tam Nương, Nguyệt Kỵ, Dương Công Kỵ Nhật…

Thầy lưu ý: mỗi trường phái, mỗi tài liệu có thể đánh giá một ngày khác nhau. Vì vậy chọn ngày nên xem là cách tìm thời điểm thuận lợi để mình an tâm làm việc, không phải bảo đảm kết quả. Nếu bạn chưa thông thạo hệ Can Chi, hãy xem bài Thiên can địa chi là gì trước.

12 Trực: Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế

Mười hai Trực lần lượt là Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế, luân phiên theo từng ngày. Cách xác định: ngày nào có Địa chi trùng với Địa chi của tháng (tính theo tiết khí) thì là ngày Trực Kiến, các ngày sau lần lượt là Trừ, Mãn, Bình… theo đúng thứ tự trên.

Về ý nghĩa, theo nhiều tài liệu:

• Các Trực thường được xem là thuận lợi cho việc lớn: Thành, Khai, Định, Mãn (mỗi Trực lại hợp một số việc cụ thể, ví dụ Khai thường hợp khai trương, Thành hợp hoàn tất việc).
• Các Trực xem là trung bình, tùy việc: Kiến, Trừ, Bình, Thu, Chấp. Trực Trừ thường hợp việc trừ bỏ, dọn dẹp, chữa bệnh.
• Các Trực thường được khuyên tránh khởi sự việc trọng đại: Phá, Nguy, Bế.

Cách phân loại tốt – xấu của từng Trực có khác biệt giữa các nguồn, nên đây là mức tham khảo chung.

Nhị thập bát tú: 28 sao chia bốn phương

Nhị thập bát tú là hệ 28 chòm sao, chia thành bốn nhóm, mỗi nhóm 7 sao ứng với một phương và một linh vật:

• Đông (Thanh Long): Giác, Cang, Đê, Phòng, Tâm, Vĩ, Cơ.
• Bắc (Huyền Vũ): Đẩu, Ngưu, Nữ, Hư, Nguy, Thất, Bích.
• Tây (Bạch Hổ): Khuê, Lâu, Vị, Mão, Tất, Chủy, Sâm.
• Nam (Chu Tước): Tỉnh, Quỷ, Liễu, Tinh, Trương, Dực, Chẩn.

28 sao này xoay vòng liên tục từng ngày, cứ 28 ngày hết một vòng, đồng thời gắn với các thứ trong tuần (Nhật, Nguyệt, Hỏa, Thủy, Mộc, Kim, Thổ). Mỗi sao có “việc nên làm” và “việc nên kiêng” khác nhau trong các sách xem ngày. Chẳng hạn một sao được cho là hợp xây dựng, cưới hỏi nhưng kỵ chôn cất, sao khác thì ngược lại. Thầy không liệt kê chi tiết ở đây vì nội dung khá nhiều và mỗi sách một số điểm khác; bạn nên dùng công cụ tính sẵn để tránh nhầm lẫn.

Hoàng đạo – Hắc đạo: sáu vị thần tốt và sáu vị thần xấu

Theo hệ thống này, mười hai vị thần luân phiên chi phối các ngày (và các giờ). Sáu vị thuộc Hoàng đạo được xem là cát: Thanh Long, Minh Đường, Kim Quỹ, Bảo Quang (Thiên Đức), Ngọc Đường, Tư Mệnh. Sáu vị thuộc Hắc đạo được xem là hung: Thiên Hình, Chu Tước, Bạch Hổ, Thiên Lao, Huyền Vũ, Câu Trần.

Ngày Hoàng đạo thường là ưu tiên đầu tiên khi chọn ngày. Tuy nhiên người xưa cũng có quan niệm rằng gặp ngày có nhiều sao tốt hoặc có sao hóa giải thì dù là ngày Hắc đạo, vẫn có thể làm một số việc. Đây là chi tiết tinh vi mà bạn nên tham khảo thêm từ người có chuyên môn. Cách chọn giờ Hoàng đạo trong ngày Thầy sẽ trình bày riêng ở một bài khác.

Những ngày kiêng kỵ thường gặp

Ngoài các hệ thống trên, dân gian còn lưu truyền một số ngày kiêng trong tháng âm lịch:

• Tam Nương: các ngày mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch.
• Nguyệt Kỵ: các ngày mùng 5, 14, 23 âm lịch.
• Dương Công Kỵ Nhật: 13 ngày xấu trong năm theo một bảng tính riêng.
• Ngoài ra còn các ngày Sát Chủ, Thọ Tử, Vãng Vong… tùy sách.

Mức độ coi trọng những ngày kiêng khác nhau tùy vùng miền và gia đình. Thầy khuyên bạn tham khảo ý kiến người lớn trong nhà và đừng để chuyện kiêng kỵ gây căng thẳng.

Ví dụ: ba bước chọn ngày một cách thực tế

Giả sử gia đình muốn chọn ngày khai trương cửa hàng. Bạn có thể áp dụng quy trình ưu tiên như sau:

1. Lọc theo tuổi gia chủ: loại các ngày có Địa chi xung với tuổi người đứng tên, nếu bạn tham khảo thêm bài 12 con giáp tam hợp, tứ hành xung sẽ biết cách xét.
2. Loại các ngày kiêng: bỏ ngày Tam Nương, Nguyệt Kỵ và các ngày Trực Phá, Nguy, Bế nếu bạn coi trọng.
3. Chọn trong những ngày còn lại: ưu tiên ngày Hoàng đạo và Trực hợp việc, ví dụ Trực Khai cho khai trương, sau đó chọn giờ Hoàng đạo trong ngày.

Nếu mỗi bước đều tính tay, bạn sẽ mất khá nhiều thời gian. Thầy khuyến khích tận dụng các công cụ trên website: xem ngày tốt theo việc, xem ngày khai trương hoặc xem ngày cưới hỏi theo tuổi. Với nhu cầu đơn giản hằng ngày, trang xem chuyên sâu tốt xấu hôm nay cũng rất tiện.

Lời Thầy: Ngày đẹp đến mấy cũng không thay được sự chuẩn bị chu đáo. Hãy chọn ngày để lòng mình yên, rồi dồn sức cho việc chuẩn bị. Đó mới là phần quyết định phần lớn kết quả.

Lưu ý của Thầy khi xem ngày

• Xem ngày là truyền thống văn hóa, mang tính tham khảo; đừng để nó gây áp lực hoặc chi phí không cần thiết.
• Nếu không có ngày hoàn hảo, hãy chọn ngày “đủ tốt” phù hợp công việc và điều kiện thực tế của gia đình.
• Các tài liệu có thể chấm khác nhau; nên chọn một nguồn nhất quán, kết hợp công cụ có thuật toán rõ ràng.
• Với những việc liên quan sức khỏe, pháp lý, tài chính, hãy ưu tiên lịch làm việc của bác sĩ, luật sư, ngân hàng hơn là ngày giờ.

Kết lại về cách xem ngày tốt xấu

Tóm lại, cách xem ngày tốt xấu là sự kết hợp của tuổi gia chủ, 12 Trực, 28 sao, Hoàng đạo – Hắc đạo và các ngày kiêng. Bạn không cần nhớ hết ngay: hãy bắt đầu với thứ tự lọc ba bước ở trên, và dùng công cụ để tính nhanh phần phức tạp. Để chuyển đổi giữa dương lịch và âm lịch khi tra ngày, bạn có thể mở lịch âm dương trên website.